آموزش تعویض گلدان

وقتی گیاهی را خریداری میکنید فروشنده آنرا در گلدانی مناسب قرار میدهد اما پس از مدتی ( حدودا یکی دوسال ) ریشه گیاه به انتهای گلدان میرسد و ضرورت دارد گلدان گیاه تعویض شود. گیاهی که نیاز به تعویض گلدان پیدا میکند نشانه های ظاهری در آن نمایان میشود که ابتدا به این نشانه ها اشاره میکنیم و بعد شما را با نحوه صحیح انتخاب گلدان ،محیط رشد گیاه و روش صحیح تعویض گلدان آشنا میکنیم

چگونه تشخیص دهیم گیاه نیاز به تعویض گلدان دارد

بیشتر گیاهان خانگی در گلدان هایی که برای افراد کم تجربه کوچک به نظر میرسند، بهتر میرویند و موضوع کاملا اشتباهی است که گیاهی را که نیاز تعویض ندارد را تعویض کنیم درضمن بعضی گیاهان مثل بروملیادها هیچ گاه نیاز به تعویض گلدان پیدا نمیکنند

نشانه های ظاهری گیاه برای تعویض گلدان

نشانه های نهایی گیاه برای تعویض گلدان

گیاه را طبق عکس با محتویات کامل گلدان خارج کنید اگر ریشه گیاه ته گلدان رسیده باشد، به جای خاک توده ی درهم پیچیده ای از ریشه نمایان میشود. اگر ریشه گیاه به ته گلدان نرسیده باشد، آنرا به همان صورت به همان گلدان برگردانید. دراین حالت گیاه هیچ صدمه ای نمیبیند.

نکته مهم

هر بار که گلدان را تعویض میکنید، بهتر است قطر گلدان دوم نسبت به گلدان اول چند سانتی متر بیشتر باشد. دقت داشته باشید اگر گلدان خیلی بزرگ  باشد در رشد گیاه وقفه ایجاد میشود برای انتخاب گلدان میتوانید مقاله

محیط رشد مناسب برای گیاه در گلدان جدید

با توجه به توضیحات فوق اگر نشانه های تعویض گلدان را در گیاه خود ملاحظه کردید باید قبل تعویض گلدان یک محیط مناسب برای گیاهتان انتخاب کنید. گیاهان خانگی را باید در مخلوط های ویژه ای به نام کمپوست رویاند.کمپوست های چند منظوره تقریبا در هر وضعیتی کاربرد دارند مخلوط های خاصی نیز در بازار وجود دارند که میتوان از آنها استفاده کرد

نکته مهم

خاک باغچه، یعنی خاکی که مستقیما از باغچه برداشته میشود برای پرکردن گلدان مناسب نیست. خاک باغچه پر از آفات و عوامل بیماری زا هستند که پس از مستقر شدن در گلدان در محیط گرم و مناسب فعال میشوند. از طرف دیگر به علت محدودیت خاک گلدان و آبیاری مرتب گیاه در گلدان حتما ساختار خاک آن تغییر خواهد کرد.

کمپوست دارای خاک

خمیر مایه این مخلوط ، خاک برگ است . خاک برگ از پسمانده های گیاهی درست شده است و آن ها را زیر خاک نگه می دارند تا کاملا بپوسند . اگر خاک برگ مرغوب وجود نداشته باشد ، از مخلوطی استفاده می شود که در آن خاک معمولی نسبت بیشتری به کار گرفته شده است و مخلوط فقیر از لحاظ خاک برگ ، کمپوست فقیری است . به کمپوست دارای خاک ، ترکیبات آلی دیگری نیز اضافه می کنند. همه مواد ترکیبی محیط رشد ریشه گیاه را می توان با استریلیزه کردن ، از وجود آفات و عوامل بیماری زا پاک کرد و به آن کود ، کمی اهک ، و شن افزود.

کمپوست بدون خاک

تهیع خاک برگ دشوار ، و کیفیت خاک برگ ها هم بسیار متغییر است . از این رو کمپوست را امروزه از پیت یا پیت و شن و ماسه تهیه می کنند . این گونه کمپوست های بدون خاک ، نسبت به کمپوست های داری خاک چند مزیت دارند : کیفیت آن ها متغییر نیست و برای حمل و نقل سبک ترند ، ضمن آن که بهداشتی تر نیز هستند . شاید مهمترین مزیت آن ها یک نواخن بودن کیفیتشان باشد . گیاهی که به احتمال زیاد قبلا در این نوع کمپوست رشد کرده است با تعویض گلدان در همین محیط رشد می کند ، گیاه به طور کلی دوست ندارد محیط رشدش عوض شود. بیشترین تولید کننده های کمپوست نیز محصولات تک درجه ای تولید میکنند که برای گیاهی نه بزرگ و نه کوچیک ، به مدت چند ماه مقادیر کافی مواد غذایی به همراه دارد . این کمپوست های دارای مواد غذایی ، محیط مناسبی برای بذر پاشی یا قلمه زنی ایجاد میکند.

مخلوط دانه بندی شده

در مورد گیاهانی که ریشه آن ها در آب است ( هیدروپونیک ) به جای کمپوست از قطعات سفالی متخلخل استفاده می شود که ریشه گیاه را محکم نگه می دارند . در این محیط ، ریشه گیاه و مخلوط بندی شده هر دو ، در محلول دارای مواد غذایی شناورند . ظرف حاوی این محلول و ریشه گیاه معمولا در گلجای ویژه ای قرار دارد که به آن آب رست گفته می شود . این آب رست ها نخستین بار در ۱۹۷۶ عرضه شدند ، اما از آن ها چندان استقبال نشد . تهیه آن ها نیز دشوار است . بهای آن ها بالاست اما مزیت آن ها این است که نیازی به آب یاری روزانه ندارند . هفته ای یک بار به آن ها آب داده میشود.

قبل از خواندن روش های تعویض گلدان و شروع به انجام این عملیات در نظر داشته باشید که ...

بهترین زمان تعویض گلدان فصل بهار است و گیاهان را پیش از گذاشتن در گلدان جدید میتوانید به چند گیاه مستقل تقسیم کنید و هریک را در گلدانی مستقل قرار دهید.

تعویض گلدان به دو روش قابل انجام میباشد .

روش اول طی ۷ مرحله صورت میگیرد که به طور کامل در همین مقاله خدمت شما توضیح خواهیم داد .

روش دوم برای زمانی است که شما نمیخواهید گلدان را تعویض کنید اما با یادگیری توضیحات روش دوم میتوانید ضرر های ناشی از عدم تعویض گلدان را به حداقل برسانید.

روش اول تعویض گلدان

مرحله ۱

اگر میخواهید گیاه را در گلدان کهنه قرار دهید باید آنرا کاملا تمیز کنید و اگر گلدان نو است باید قبل از کاشت آن را چند ساعت در آب بخیسانید.

مرحله ۲

اگر گلدان سفالی دارید، سوراخ ته گلدان را با تکه های خرد شده سفال بپوشانید و قدری کمپوست در آن بریزید

مرحله ۳

گیاه را آب دهید یک ساعت بعد آن را از گلدان خارج کنید گلدان را وارونه کنید. لبه گلدان را به لبه میز بزنید. اگر لازم باشد با چاقو جدارههای داخلی گلدان را تمیز کنید

مرحله ۴

ریشه و باقیمانده مرده گیاه را جدا کنید بعضی قسمت های توده ریشه در هم بافته را با دقت سست کنید، اما مراقب باشید که به ریشه صدمه زیاد وارد نشود

مرحله ۵

۵ گیاه را روی لایه کمپوستی قرار دهید که در گلدان جدید ریخته اید و فاصله بین گیاه و گلدان را به تدریج با کمپوست پر کنید. کمپوست باید کمی مرطوب باشد

مرحله ۶

با انگشتان شست خود کمپوست را بفشارید باز هم کمپوست بریزید و بفشارید تا با خاک قبلی همسطح شود سرانجام گلدان را چند بار به ملایمت به زمین تقه بزنید تا کمپوست در جای خود قرار گیرد

مرحله ۷

گلدان را آب دهید و به مدت یک هفته در جای سایه بگذارید. هر روز به برگ های گیاه آب بپاشید تا پژمرده نشوند. سپس آنرا در جای خود قرار دهید طبق روش معمول عمل کنید.

روش دوم تعویض گلدان

ممکن است نخواهید گلدان را عوض کنید یا قادر به اجرای چنین کاری نباشید. دراین حالت باید خاک سطح گلدان را عوض کنید. برای این کار حدودا ۳ سانتی متر ( برای گلدان های خیلی بزرگ ۵ سانتی متر ) خاک گلدان را بیرون بریزید و به جای آن کمپوست تازه اضافه کنید.