نور دهی درست فراتز از دادن روشنایی مورد نظر گیاه است نوردهی صحیح را میتوان از دو جهت بررسی کرد. یکی دوره نور دهی است نقریبا همه گیاهان به دوره ای کم و بیش مشابه برای دریافت نور نیاز دارند که درباره ی نور طبیعی بین ۱۲ تا ۱۶ ساعت است اگر به صورت نور مصنوعی است باید به مقداری باشد که رشد فعال /انها را تامین کند. نور کمتر به معنای تولید کمتر موتد غذایی است و همین دلیل است که دوره استراحت گیاهان برگی آپارتمانی بر اثر نور درخشان تر روز های زمستانی شکسته میشود

دومین جهت و منظر قابل بررسی شدت نور میباشد که در گیاهان مختلف ثابت نیست به طور مثال بعضی گیاهان در پشت پنجره رو به آفتاب شاداب میمانند و اگر در سایه قرار گیرند، پژمرده میشوند بعضی دیگر در سایه روشن شاداب هستند و در زیر آفتاب تاب ادامه حیات ندارند. برای اندازه گیری شدت نور، چشم انسان وسیله فوق العاده ضعیفی است. اگر از پنجره رو به آفتاب به گوشه سایه دار اتاق حرکت کنید فقط ۳ متر را پیموده اید، اما در همین فاصله از زیر نور کافی خورشید به سایه رسیده اید.یا اگر پشت به پنجره به سمت گوشه اتاق که سایه است حرکت کنید، تفاوت تغییر نور را چندان متوجه نمیشوید، هر چند در همین چند قدم شدت نور بیش از ۹۵ درصد کاهش داشته است و ما عملا این تغییرات را احساس نمیکنیم در حالی که تاثیر مستقیم بر سلامتی گیاهمان دارد.

نشانه های ظاهری گیاهی که از نور زیاد رنج میبرد

نشانه های ظاهری گیاهی که از نور کم رنج میبرد

راهنمای نوردهی

۱. وضعیت آفتاب کامل

منظور محلی است تا ۶۰ سانتی متری پنجره رو به جنوب با حداکثر تابشتعداد کمی از گیاهان خانگی میتوانند این موقعیت را تحمل کنند. فقط کاکتوس ها، گیاهان گوشتی و پلارگونیوم ممکن است بتوانند در ماه های تابستان در زیر نور آفتاب شاداب باقی بمانند.

۲. وضعیت آفتاب مستقیم به مقدار کم

منظور جایی است که نور درخشانی دارد و در خلال روز، مختصری نور مستقیم خورشید به برگ ها میتابدنمونه این محل ها پنجره رو به غر یا شرق، محل هایی با فاصله بیش از ۶۰ سانتی متر از پنجره رو به جنوب، یا پنجره ای رو به جنوب است که سایبان داشته باشد. این نقاط بهترین محل برای بسیاری از گیاهان برگی آپارتمانی اند

۳٫ وضعیت روشن اما بدون آفتاب

منظور محل هایی هستند نزدیک به جایی که خورشید مستقیم میتابد، ما نور خورشید به طور مستقیم بدانجا نمیتابدبسیاری از گیاهان بهترین وضع رویش را درین موقعیت دارند یکی ازین نوع محل ها در فاصله ۱/۵ متری پنجره است که در بخشی از طول روز خورشید بدانجا میتابد پنجره بزرگ بدون نور خورشید نیز ممکن است  این شرایط را به وجود آور

۴. نیمه سایه

محل هایی هستند که نور به شکلی ملایم وارد میشود، فاصله ۱/۵ تا ۲/۵ متری پنجره رو به آفتاب تا فاصله نزدیک به پنجره بدون آفتاب این شرایط را دارد.نعداد کمی از گیاهان گلدار درین بخش اتاق میتوانند شادابی خود را حفظ کنند، اما برای بسیاری از گیاهان برگی این وضع بسیار مطلوب است. بسیاری از گیاهان برگی روشنایی دوست (بدون نور مستقیم خورشید) با این شرایط سازگاراند.

۵. سایه

محل هایی هستند که نور بسیار کمی دارند، اما نور به اندازه ای هست که چند ساعت در روز بتوانید روز نامه بخونید تعداد اندکی از گیاهان آپارتمانی درین شرایط شکوفایی واقعی به دست میاورند آگلونما، آسپیدیسترا و آسپلینوما مستثنی هستند بسیاری از گیاهان نیمه سایه دوست با این وضعیت سازگار میشوند و میتوانند در شرایط تاریک تر نیز زنده بمانند، اما برای گیاهان گلدار محل مناسبی نیستند.

۶. سایه کامل

این وضع برای همه گیاهان آپارتمانی نامناسب است. برای آشنایی و درک کامل وضعیت نوری در مکان های مناس و لیست گیاهان سازگار حتما مقاله شرایط رشد گیاهان خانگی را مطالعه کنید

قواعد نور دهی

– گیاهان برگی آپارتمانی به نور روشن بدون تابش مستقیم خورشید نیاز دارند بیشتر این گیاهان با شرایط نیمه سایه نیز سازگاری پیدا میکنند

– گیاهان دارای برگ های رنگین، در مقایسه با گیاهانی که برگ سبز یکدست دارند به نور بیشتری نیاز دارند

– گیاهان گلدار به طور کلی به نور مستقیم خورشید نیازمندند

– کاکتوس ها و گیاهان گوشتی بیشترین نیاز را به نور دارند

– البته استثنا هایی را هم دارد که با شناخت نیاز های هر گیاه به طور مجزا با آن آشنا میشوید…………

– برای پرورش گیاهان به استفاده از نور طبیعی و مصنوعی باید شناخت کافی از هر دو آنها داشته باشید که به صورت مجزا هر دو را تعریف و تفسیر خواهیم کرد

نور طبیعی

سقف دیوار های سفید یا کرم رنگ اتاق های کم نور با بازتاباندن نور،به رشد گیاهان کمک میکنند ایجاد زمینه سفید برای گیاهانی که در اتاق پرورش می یابند گرایش ساقه های گیاهان را برای حرکت به سمت پنجره کاهش میدهد. برگ ها و ساقه های گیاهان پشت پنجره به سمت شیشه پنجره متمایل میشوند برای جلوگیری از رشد یک وری گیاهان لازم است گهگاه گلدان را مختصری چرخاند  گیاه گلدار را مخصوصا زمانی که گل های آنها ظاهر شده اند ، نچرخانید. اگر گیاه گلدار را از محل خود که از لحاظ نوری مناسب باشد به محل تاریک تر ببرید، آسیب میبیند. تعداد و کیفیت غنچه گل بر اثر دو عامل به شکلی قطعی کنترل میشود. که آن دو عامل دوره نوردهی و شدت نور استاگر نور به اندازه کافی نباشد، برگ ها ممکن است رشد کنند اما تشکیل گل در آن به طور قطع با ناکامی همراه خواهد بود

با آغاز زمستان اگر امکان دارد گلدان هارا کمی به پنجره نزدیک تر کنید این حرکت هم مدت زمان نوردهی و هم شدت نور را بالا میبرد. در زمستان پنجره را پاکیزه نگه دارید گردو غبار و دوده را از آنها بزدایید همین کار ساده تابش نور را ۱۰ درصد بالا میبرد

نباید گیاه را ناگهانی از سایه به پنجره رو به آفتاب یا به هوای آزاد منتقل کرد. این کار را باید طی چند روز و هر روز با کمی جابه جایی به انجام رساند تا گیاه به محل جدید خود عادت کند گیاه برگی را میتوان از محل مناسبی که هست، یکباره به محلی تاریک تر منتقل کرد بی آنکه تاثیر منفی روی آن گذاشته شود این گیاه در محل جدید به زندگی ادامه خواهد داد، اما شکوفایی مورد نظر را نخواهد داشت هر یک ماه یا دو ماه یک بار در جایی روشن قرار دهید تا سلامت خود را حفظ کند. عملا همه گیاهان را در نیمروز تابستان ها، با ایجاد سایه بان، از تابش نور خرشید محفوظ نگه داشت.

نور مصنوعی

پرورش گیاهان در محیط های بسته ( آپارتمان ) و زیر لامپ های روشنایی دو مفهوم دارد :

یکی اینکه میتوان در اتاق تاریک و حتی بدون پنجره گیاه گلدار یا گیاه برگی را پرورش داد و دیگر اینکه میتوان در زمستان مدت زمان نوردهی و شدت نور طبیعی را تا آنجا بالا برد که گیاهان رشد معمول خود را ادامه دهند. به طور مثال بنفشه آفریقایی را میتوان در تمام طول سال با این روش نگه داری کرد. لامپ های معمولی برای اینکار مناسب نیستند زیرا حرارتی که ایجاد میکنند برگ های گیاهان را میسوزاند به جای آنها از لامپ های فلور سنت بلند استفاده میکنند

در کشور هایی که نوردهی مصنوعی رواج دارد، انواع و اقسام واحد های نور دهنده الکتریکی در دسترس هستند این واحد های نوردهی از یک یا چند لامپ نصب شده در زیر رفلکتور تشکیل شده اند که به طور دایم در بالای گیاه یا به حالت معلق قرار دارند. ارتفاع آنها برحسب نیاز تغییر میکند. گیاهان را باید روی سینی شنی قرار داد ( برای آشنایی و یادگیری سینی شنی مقاله گلدان های گروهی را حتما مطالعه کنید)

برای هر یک دهم متر مربع سطح گیاهان برگی ۲۰ وات روشنایی مورد نظر استکه برای این موضوع از نور سنج هم میتوانید استفاده کنید. اگر نشانه ای از سوختگی در برگ دیدید، به مفهوم آن است که منبع نور به برگ ها نزدیک است رشد ضعیف برگ ها و رنگ رفتگی برگ ها نشان دهنده آن است که منبع نور با گیاه فاصله ای زیادی دارد و در نظر بگیریذ هرسال باید لامپ تعویض گردد. معمول ترین انواع گیاهانی که برای پرورش زیر نور مصنوعی انتخاب میشوند، گیاهان رنگ وارنگ و پرپشت هستند مانند : بگونیا، بروملیادها، سینراریا، گلوکسینیا، ارکیدهاريا، پیرومیا و سنت پولیا